14 Sudaki Yaşam
Kimyasal geri dönüşüm plastik krizini çözmüyor, erteliyor
Plastik endüstrisi son yıllarda “kimyasal geri dönüşüm” kavramını öne çıkarıyor. Vaatlere göre bu teknoloji, klasik yöntemlerle geri dönüştürülemeyen plastik atıkları yeni plastiklere dönüştürebiliyor. Ancak veriler, bu vaatlerle gerçek arasında ciddi bir fark olduğunu gösteriyor. Gerçekte ne oluyor? 2023’te ABD Enerji Bakanlığı’na bağlı Ulusal Yenilenebilir Enerji Laboratuvarı’nın yaptığı çalışma…
Venedik taşınabilir mi?
Venedik, yüzyıllardır suyla birlikte var olan bir şehir. Ancak bugün aynı su, kentin geleceğini tehdit ediyor. Yükselen deniz seviyesi ve artan taşkın riski, Venedik’in uzun vadede ayakta kalıp kalamayacağı sorusunu gündeme getiriyor. Bilim insanlarına göre mesele artık sadece su baskınlarını yönetmek değil. Asıl soru, mevcut önlemlerin bu tarihi kenti ne kadar süre koruyabileceği. Deniz seviyesi…
İmparator penguen ve kürklü foklar tehlikede
İklim değişikliğinin etkileri Antarktika’da yaşayan türler üzerinde daha görünür hale geliyor. Son değerlendirmeler, imparator penguen ve Antarktika kürklü fokunun daha yüksek tehdit kategorilerine alındığını gösteriyor. Uluslararası Doğayı Koruma Birliği verilerine göre iki tür de deniz buzunun azalması ve okyanus sıcaklıklarının artması nedeniyle yaşam alanı ve besin kaybı yaşıyor. Penguen nüfus…
Rapor
Mavi besinler gıda krizine çözüm olabilir mi?
Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO), 2050 için net bir tablo çiziyor: Dünya nüfusu 10 milyara ulaşacak ve bugünkünden yüzde 70 daha fazla gıda üretmek gerekecek. Tarım arazileri sınırlı, tatlı su kaynakları azalıyor, hayvancılık ise iklim krizinin en büyük kaynaklarından biri. Peki bu açığı nasıl kapatacağız? Cevaplardan biri; mavi besinler. Okyanus, göl ve nehirlerden gelen balık, kabu…
Yok olmanın eşiğinden döndürülen 10 tür ile tanışın
Biyoçeşitlilik kaybı küresel ölçekte artmaya devam ediyor. Ancak bazı türler için tablo tamamen olumsuz değil. Uzun vadeli koruma çalışmaları sayesinde yok olma riski taşıyan birçok türün popülasyonu yeniden artış gösterdi. Uluslararası veriler, doğru politikalar uygulandığında türlerin korunabildiğini gösteriyor. ABD Nesli Tükenmekte Olan Türler Yasası kapsamında koruma altına alınan türlerin yüz…
Okyanustan Bafa Gölü’ne yılan balığının hikâyesi
Bafa Gölü’nü özel yapan şey yalnızca manzarası değil. Bu gölde yaşayan bir balığın hayatı, binlerce kilometre ötede, Atlas Okyanusu’nda başlıyor. Bu balık; Avrupa yılan balığı. Doğduğu yer, Atlantik’in ortasındaki Sargasso Denizi. Burada başlayan yaşam, okyanus akıntılarıyla Avrupa kıyılarına taşınıyor. Yıllar süren bu yolculuğun ardından bazı bireyler Türkiye’ye ulaşıyor ve Bafa Gölü gibi iç sula…
İlaçlar doğayı nasıl kirletiyor?
Modern tıp, insan yaşamını uzatan ve yaşam kalitesini artıran en önemli araçlardan biri. Ancak bu ilerlemenin çevresel bir bedeli var: İlaç kalıntıları giderek daha fazla su kaynaklarında birikiyor. Nehirler, göller ve yer altı sularında tespit edilen bu kimyasallar, görünmeyen ama büyüyen bir kirlilik türüne işaret ediyor. İlaçlar vücuttan çıkınca ne oluyor? Bir ilaç alındığında hikâye aslında or…
İklim krizi için tartışmalı deney: Okyanusa 65 bin litre kimyasal bırakıldı
Geçen yıl ağustos ayında dört gün boyunca ABD'nin Maine Körfezi’nin suları koyu kırmızıya çalan bir renk aldı. Görüntü, zehirli kırmızı alg patlamasını andırıyordu. Ancak bunun nedeni doğal bir olay değil, bilim insanlarının gerçekleştirdiği bir deneydi. Araştırmacılar okyanusa kırmızı boya ile işaretlenmiş yaklaşık 65 bin litre alkali kimyasal pompaladı. Amaç, okyanusun daha fazla karbon emmesini…
Zararlı değil “yararlılar”
Bahçede, balkonda ya da parkta gördüğümüz birçok canlı refleks olarak “zararlı” kabul ediliyor. Oysa doğada birçok küçük canlı, ekosistemin dengesini koruyan görünmez yardımcılar. Böceklerin önemli bir kısmı bitkilere zarar veren türleri kontrol eder, toprağı iyileştirir ya da tozlaşmaya katkı sağlar. Yani bazı canlıları öldürmek aslında bahçenin doğal savunma sistemini zayıflatmak anlamına gelir.…
Oksijen kaybı 10’uncu eşik olabilir mi?
İklim krizi çoğu zaman sıcaklık artışı üzerinden tartışılıyor. Oysa dünya sistemi, birbiriyle bağlantılı eşiklerden oluşuyor. Bu eşikler aşıldığında ekosistemler ani ve geri dönmesi zor değişimler yaşayabiliyor. Bilim insanlarının 2009 yılında geliştirdiği “Gezegen Sınırları” çerçevesi tam da bu riskleri tanımlamak için ortaya çıktı. Bugün bu sınırlara bir yenisinin eklenmesi öneriliyor: Su kütlel…
Karbon sandığımızdan daha pahalı
Amerika Birleşik Devletleri (ABD), Almanya, Kanada, İtalya ve Hollanda’dan çeşitli üniversitelerdeki araştırmacılar karbon salımının okyanus temelli etkilerinin hesaplanmasını içeren bir çalışma yaptı. Sonuçları Nature Climate Change’te yayımlanan çalışma, okyanusların karbonun sosyal maliyetini (SCC) yaklaşık iki katına çıkardığını gösterdi. Çalışmada, iklim değişikliğinin denizler, okyanuslar ve…
Hızlı moda hakkında bilmeniz gereken 10 çarpıcı istatistik
Hızlı moda; düşük fiyat ve yüksek hızla çalışan bir üretim modeli. Ancak bu sistemin çevre ve toplum üzerindeki etkileri, sayılar netleştiğinde daha görünür hale geliyor. 1. Moda sektörü, küresel karbon salımlarının yaklaşık yüzde 10’undan sorumlu. Bu oran, uluslararası uçuşlar ve deniz taşımacılığının toplam salımından daha yüksek. 2. Moda endüstrisi, sanayiler arasında ikinci en büyük su tüketic…