Kore Yarımadası’nda yeşeren umut

• Kore yarımadasında yeşeren umut, uzun yıllar süren insan yokluğunun doğayı nasıl güçlendirdiğini ve binlerce tür için bir sığınak yarattığını gösteriyor.

  Savaşlar ve siyasi sınırlar çoğu zaman doğa üzerinde kalıcı tahribat bırakır. Kore Yarımadası’nda ise bunun tersini gösteren dikkat çekici bir örnek bulunuyor. Kuzey ve Güney Kore arasında yer alan askerden arındırılmış bölge, yaklaşık yetmiş yıldır süren insan yokluğu sayesinde bugün Doğu Asya’nın en zengin biyolojik çeşitlilik alanlarından biri olarak öne çıkıyor.
  
  Bölgede 6 bin 200 yabani tür yaşıyor
  1953 yılında Kore Savaşı’nın ardından oluşturulan askerden arındırılmış bölge, sınırın iki yanında ikişer kilometrelik bir tampon alanı kapsıyor. Toplamda 241 kilometre boyunca uzanan bu hat, dünyanın en sıkı korunan sınırlarından biri. İnsan erişiminin neredeyse tamamen yasaklanmış olması, bölgeyi zaman içinde doğal yaşam için güvenli bir alana dönüştürdü. Bugün bu alan; sulak alanlar, ormanlar ve dağlık ekosistemlerden oluşan mozaik yapısıyla dikkat çekiyor. Güney Kore Ulusal Ekoloji Enstitüsü verilerine göre bölgede yaklaşık 6 bin 200 yabani tür yaşıyor. Ülke genelinde tehdit altında olan türlerin yaklaşık yüzde 38’i bu dar hatta barınma imkânı buluyor.
  
  Tehdit altındaki türler için güvenli alan
  Asya kara ayısı, leopar kedisi, Kore goralı ve Sibirya misk geyiği gibi nadir türler, askerden arındırılmış bölgeyi kalıcı yaşam alanı olarak kullanıyor. Ayrıca dünyadaki 15 turna türünün yedisi bu bölgede gözlemleniyor. Beyaz enseli turna ve kırmızı taçlı turna gibi küresel ölçekte tehlike altındaki kuşlar için bu alan, Doğu Asya’daki en kritik duraklardan biri olarak kabul ediliyor. Çin ve Japonya’da sulak alanların hızla azalması, göçmen kuşların yaşam alanlarını daraltırken, Kore sınır hattındaki bu kapalı bölge ekolojik sürekliliği koruyan nadir örneklerden biri olarak öne çıkıyor.
  
  70 bin hektarlık alan koruma statüsü kazandı
  Bölgeye doğrudan erişim mümkün olmasa da, sivil kontrol bölgesi olarak adlandırılan güney tampon alanda bilimsel çalışmalar yürütülüyor. Güney Koreli sivil toplum kuruluşları ve araştırma enstitüleri, son 30 yılda yaptıkları saha gözlemleriyle önemli bir veri birikimi oluşturdu. Bu çalışmalar sayesinde 70 bin hektarlık alan resmi olarak koruma statüsü kazandı. Uzmanlara göre burada oluşan biyolojik zenginlik yalnızca yasal çevre koruma önlemlerinin değil, aynı zamanda uzun süreli insan yokluğunun da sonucu. Araştırmacılar özellikle geleneksel yöntemlerle kullanılan pirinç tarlalarının küçük su kanallarında çok sayıda hassas türün yaşadığını vurguluyor. Yoğun tarım yapılan alanlara kıyasla bu tarlalar daha fazla yabani bitki barındırıyor ve küçük memelilerden kuşlara kadar pek çok canlı için geçiş koridoru işlevi görüyor.
  
  Kuş gözlem turları ekolojik değeri anlatıyor
  Son yıllarda sınırlı ölçekli ekoturizm faaliyetleri de gündemde. Kuş gözlem turları ve hükümet tarafından geliştirilen barış yürüyüş rotaları, bölgenin ekolojik değerini kamuoyuna anlatmayı amaçlıyor. Ancak uzmanlar, bu tür faaliyetlerin sıkı kurallarla yürütülmesi gerektiğini vurguluyor. Araştırmacılara göre en büyük risk, siyasi ilişkilerin yumuşamasıyla birlikte altyapı ve kalkınma projelerinin hız kazanması. Barış ihtimali umut verici olsa da kontrolsüz gelişme baskısı bu eşsiz ekosistemi tehdit edebilir.
  
  Doğa için güçlü bir sembol
  Kuzey Kore ile Güney Kore arasındaki bu dar hat, paradoksal biçimde doğanın dayanıklılığını gösteren canlı bir örnek sunuyor. Askeri gerilimle tanınan bir alanın, onlarca yıl içinde bir yaban hayatı sığınağına dönüşmesi, ekosistemlerin kendini yenileme kapasitesine dair önemli bir ders barındırıyor. Earth.Org’un haberinde de vurgulandığı gibi, Kore askerden arındırılmış bölgesi yalnızca biyolojik çeşitlilik açısından değil, doğanın doğru koşullar sağlandığında nasıl geri dönebildiğini göstermesi açısından da güçlü bir umut sembolü.
  
  Kaynak: Earth.Org, A Symbol of Hope: How the Korean Demilitarized Zone Turned Into a Wildlife Sanctuary, Janet Doorduin, 2026.