Venedik taşınabilir mi?

• Yükselen deniz seviyesi Venedik’i nasıl etkiliyor? Bilim insanlarına göre kent uzun vadede taşınmak zorunda kalabilir.

  Venedik, yüzyıllardır suyla birlikte var olan bir şehir. Ancak bugün aynı su, kentin geleceğini tehdit ediyor. Yükselen deniz seviyesi ve artan taşkın riski, Venedik’in uzun vadede ayakta kalıp kalamayacağı sorusunu gündeme getiriyor.
  Bilim insanlarına göre mesele artık sadece su baskınlarını yönetmek değil. Asıl soru, mevcut önlemlerin bu tarihi kenti ne kadar süre koruyabileceği.
  
  Deniz seviyesi neden kritik?
  Küresel ısınma, deniz seviyesini iki temel yolla yükseltiyor. Buzullar eriyor ve deniz suyu ısındıkça genleşiyor. Bu iki etki birlikte, kıyı şehirleri için uzun vadeli bir risk oluşturuyor.
  Venedik bu riskin en somut örneklerinden biri. Şehir, sığ bir lagün üzerinde yer alıyor ve zaten doğal olarak su baskınlarına açık. Üstelik kent zemini her yıl yaklaşık 1 milimetre daha aşağı iniyor. Bu durum deniz seviyesindeki artışla birleştiğinde etkiler hızlanıyor.
  Son 150 yılda su baskınlarının sıklığı belirgin şekilde arttı. 2019’daki büyük taşkın, iki kişinin hayatını kaybetmesine ve yüz milyonlarca Euro’luk zarara yol açtı.
  
  Hangi senaryolar konuşuluyor?
  Bilimsel çalışmalar, Venedik için üç temel uyum senaryosuna işaret ediyor.
  İlk senaryo, mevcut koruma sistemlerinin güçlendirilmesi. Daha yüksek setler ve bariyerlerle kentin korunması hedefleniyor. Ancak deniz seviyesinin 2100’e kadar yarım metreden fazla yükselmesi durumunda bu sistemlerin maliyeti milyarlarca Euro’ya ulaşabilir.
  İkinci senaryo, daha radikal mühendislik çözümleri. Lagünün büyük ölçekte kapatılması gibi “süper set” projeleri teorik olarak mümkün. Bu tür sistemler kenti çok daha yüksek deniz seviyelerine karşı koruyabilir. Ancak maliyetin 30 milyar Euro’yu aşması bekleniyor ve ekosistem üzerindeki etkileri belirsiz.
  Üçüncü senaryo ise en tartışmalı olanı. Deniz seviyesinin birkaç metre yükselmesi durumunda, kentin tamamen taşınması ihtimali gündeme geliyor. Bu senaryonun maliyetinin 100 milyar Euro’ya kadar çıkabileceği öngörülüyor.
  
  Tek bir çözüm yok
  Uzmanlar, Venedik için tek bir “ideal çözüm” olmadığını vurguluyor. Her seçenek farklı bir denge gerektiriyor.
  Bir yanda kentin kültürel mirası var. Venedik, UNESCO Dünya Mirası listesinde yer alıyor ve dünya çapında eşsiz bir tarihi değere sahip.
  Diğer yanda ekonomik maliyetler ve teknik sınırlar bulunuyor. Büyük ölçekli altyapı projeleri onlarca yıl sürebiliyor ve kesin bir çözüm sunmayabiliyor.
  Ayrıca lagün ekosistemi de bu kararların önemli bir parçası. Sert mühendislik çözümleri doğal sistemi geri dönüşü zor şekilde değiştirebilir.
  
  Venedik bir istisna değil
  Venedik’in durumu aslında daha büyük bir tablonun parçası. Alçak kıyı bölgeleri, deniz seviyesindeki yükselişten en fazla etkilenecek alanlar arasında yer alıyor.
  Maldivler, Bangladeş kıyıları ve Hollanda gibi bölgeler benzer risklerle karşı karşıya. Bu nedenle Venedik için geliştirilen çözümler, diğer şehirler için de bir referans oluşturuyor.
  
  Zaman en kritik faktör
  Bilim insanlarının en net uyarısı şu: Zaman daralıyor.
  Büyük ölçekli koruma projelerinin inşası 30 ila 50 yıl sürebiliyor. Bu nedenle kararların gecikmesi, seçenekleri sınırlıyor ve maliyetleri artırıyor.
  Bugün alınan kararlar, sadece Venedik’in değil, kıyı şehirlerinin geleceğini belirleyecek.
  
  Kaynak:
  Scientific Reports 2026,
  IPCC 6. Değerlendirme Raporu,
  Euronews Green 2026